[toc:ul]
I. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
1. Cấu tạo:
Máy biến thế gồm có:
2. Nguyên tắc hoạt động:
II. Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
III. Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện
Trang 100 Sgk Vật lí lớp 9
Nếu đặt vào hai đầu của một cuộn dây (gọi là cuộn sơ cấp) một hiệu điện thế xoay chiều thì bóng đèn mắc ở hai đầu cuộn dây kia (gọi là cuộn thứ cấp) có sáng lên không ? Tại sao ?
Nếu đặt vào hai đầu của một cuộn dây (gọi là cuộn sơ cấp) một hiệu điện thế xoay chiều thì bóng đèn mắc ở hai đầu cuộn dây kia (gọi là cuộn thứ cấp) có sáng lên vì khi đặt vào hai đầu của cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện xoay chiều , làm cho lõi sắt bị nhiễm từ và có từ trường biến thiên .Do đó số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn thứ cấp cũng biến thiên , tạo ra dòng điện cảm ứng trong cuộn thứ cấp và làm bóng đèn sáng lên
Trang 100 Sgk Vật lí lớp 9
Hiệu điện thế xuất hiện ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng là hiệu điện thế xoay chiều. Tại sao ?
Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì lõi sắt bị nhiễm từ và có từ trường biến thiên, do đó số đường sức từ xuyên quay tiết diện S của cuộn dây thứ cấp luân phiên tăng giảm, tạo ra dòng điện luân phiên đổi chiều hay còn gọi là dòng điện xoay chiều. Như vậy hiệu điện thế xuất hiện ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng là hiệu điện thế xoay chiều.
Trang 101 Sgk Vật lí lớp 9
Bảng 1
Kết quả đo
Lần thí nghiệm | $U_{1}$ (V) | $U_{2}$ (V) | $n_{1}$ (vòng) | $n_{2}$ (vòng) |
1 | 3 |
|
|
|
2 | 3 |
|
|
|
3 | 9 |
|
|
|
Căn cứ vào bảng số liệu trên, hãy rút ra nhận xét về mối quan hệ giữa hiệu điện thế U đặt vào hai đầu các cuộn dây của máy biến thế và số vòng dây của các cuộn tương ứng
Chú ý: Bảng số liệu 1 chỉ là ví dụ tham khảo, các bạn cần lấy số liệu thu được ở trên lớp để có kết quả chính xác
Bảng 1
Kết quả đo
Lần thí nghiệm | $U_{1}$ (V) | $U_{2}$ (V) | $n_{1}$ (vòng) | $n_{2}$ (vòng) |
1 | 3 | 2 | 15 | 10 |
2 | 3 | 2 | 15 | 10 |
3 | 9 | 6 | 45 | 30 |
Hiệu điện thế U đặt vào hai đầu các cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ thuận với số vòng dây của các cuộn tương ứng theo công thức: $\frac{U_{1}}{U_{2}}=\frac{n_{1}}{n_{2}}$
Một máy biến thế dùng trong nhà cần phải hạ hiệu điện thế từ 220V xuống 6V và 3V. Cuộn sơ cấp có 4000 vòng. Tính số vòng của cuộn thứ cấp tương ứng.
Vì cần phải hạ thế nên U1 > U2
a) U2 = 6V :
Ta có công thức: $\frac{U_{1}}{U_{2}}=\frac{n_{1}}{n_{2}}$
$\Leftrightarrow$ $\frac{220}{6}=\frac{4000}{n_{2}}$
$\Leftrightarrow$ n2 $\approx$ 109 (vòng)
b) U2 = 3V :
Ta có công thức: $\frac{U_{1}}{U_{2}}=\frac{n_{1}}{n_{2}}$
$\Leftrightarrow$ $\frac{220}{3}=\frac{4000}{n_{2}}$
$\Leftrightarrow$ n2 $\approx$ 54 (vòng)
Vậy ứng với hiệu điện thế 6V thì số vòng của cuộn thứ cấp là 109 vòng, ứng với hiệu điện thế 3V thì số vòng của cuộn thứ cấp là 54 vòng.